Het gaat er dan toch echt van komen: voor het eerst sinds het uikomen van zijn anti-Islam film Fitna bezoekt Geert Wilders een ‘Islamitisch land’. Wilders reist met een delegatie van een TweedeKamer-commissie af naar Turkije om te praten over toetreding van Turkije tot Europa. Of zoals Wilders het formuleert: ‘om de Turken recht in hun gezicht te vertellen waarom ze wat ons betreft nooit lid mogen worden van de EU.’ (2)
In een ingezonden artikel in de Volkskrant somt Wilders tien argumenten op waarom Turkije wat hem -en volgens Wilders wat de Nederlandse bevolking- betreft, niet kan toetreden tot de Europese Unie. De gepresenteerde argumenten zijn niet anders dan we van Wilders gewend zijn: Turkije is een Islamitisch land, invoeging van Turkije zou tot meer ‘massa-immigratie’ leiden, Turkije is nu een buffer tussen Europa en ‘boevenlanden’ als Iran en Syrië (die dus bij lidmaatschap van Turkije aan de grenzen van de EU zouden komen te liggen), Turkije ligt slechts voor 5% binnen de geografische grenzen van het Europese continent, etc. etc. etc.
Tussen dit rijtje non-argumenten en drogredenen staat nog een andere, wel heel erg in het oog springende reden. Om lid te kunnen worden van de Europese Unie moet Turkije voldoen aan de zogenaamde ‘Kopenhagen-criteria’. Een van deze criteria is dat een land dat tot de EU wil toetreden stabiele instellingen moet hebben ‘die de democratie, de rechtsstaat, de mensenrechten en het respect voor en de bescherming van minderheden garanderen.’ En hierin ziet Geert Wilders wel een probleem, immers:
‘Dan moet het Turkse leger terug de kazerne, want dat eist Europa. Dit is normaliter een zeer terechte eis, maar voor Turkije maak ik daar met overtuiging een uitzondering op. Het Turkse leger is de afgelopen decennia zeer functioneel gebleken in het weerhouden van het verder islamiseren van het politieke systeem in Turkije. (…) Het Turkse leger terug in de kazerne is het laatste wat gebeuren moet. Turkije zou verder eroderen tot een islamitische heilstaat, omdat radicale islamitische politici en politieke partijen zoals van premier Erdogan niet meer worden gecorrigeerd en de vrije hand zouden krijgen.’
In Turkije heeft het leger altijd een ongekende invloed op in de politiek gehad. Het Turkse leger pleegde coups in 1960, 1971 en 1980. In 1997 verwijderde het leger nog een minister-president. Veel moslims, maar vooral ook veel linkse organisaties en activisten zijn sinds het bestaan van de Turkse republiek met enorm geweld onderdrukt. Het Turkse leger arresteerde, martelde en doodde de afgelopen eeuw duizenden politieke tegenstanders.
Dat betekent overigens niet dat Wilders’ redenatie dat dit genadeloze leger zo ‘functioneel’ bleek in de bestrijding van de politieke Islam, überhaupt klopt. Vooral na de staatsgreep van 1980 heeft het Turkse leger zelf de islamisering van de samenleving gestimuleerd door o.a. korancursussen te organiseren, godsdienstles verplicht te stellen op scholen, en door –met name in Alevitische dorpen- moskeeën te bouwen. Godsdienst werd zo door het leger als middel ingezet om opkomende linkse oppositie in te dammen en de -van oudsher links gezinde- Alevieten tot assimilatie te dwingen. Na de coup van 1980 kreeg het Turkse ministerie van godsdienst met name de functie toebedeeld, een bepaalde stroming binnen de Islam te propageren. Samen met het leger is dit ministerie nog altijd één van de ruimst begrootte staatsinstellingen in Turkije. Dit betekende echter niet dat andere islamitische stromingen in Turkije verboden werden, of gehinderd werden in het propageren van de Islam. Nu vormt de steeds sterker wordende islamisering echter een bedreiging voor de positie van het leger, welke koste wat kost haar macht behouden wil.
Maar zoals altijd wordt Wilders nog niet door enige kennis gehinderd, en is wat hem betreft het optreden van het leger vooral ‘functioneel gebleken’. Verregaande mensenrechtenschendingen, het bedreigen en met geweld beheersen van de politiek en het onderdrukken van burgers vanwege hun politieke of religieuze overtuiging, zijn schijnbaar geoorloofd, zolang de vijand daar het slachtoffer van is. Wilders grijpt het bestaan van vergelijkbare misstanden in andere ‘Islamitische landen’ aan als argument om alles dat íets met de Islam te maken heeft, stelselmatig buiten te sluiten. Tegelijkertijd vergoelijkt hij een dergelijk ‘beleid’ op het moment dat moslims hier het slachtoffer van zijn.
Wat Wilders betreft is het ‘een zeer terechte eis’ dat inmengingen van het leger in politieke besluitvorming en democratische volksvertegenwoordiging zo veel als mogelijk zijn uitgebannen in potentiële EU-lidstaten, voordat ze toe moeten treden. Maar mochten de mensenrechtenschendingen die dit met zich meebrengt toch ‘functioneel blijken’ in de strijd tegen een ideologie of religie die de PVV afkeurt, dan moet de betreffende staat maar gewoon niet toetreden. De EU stelt dergelijke eisen om kandidaten ertoe te bewegen te democratiseren en internationale mensenrechten te erkennen. Wilders draait deze redenatie echter 180 graden om: als lidmaatschap van Turkije betekent dat het land een einde moet maken aan dergelijke mensenrechtenschendingen tegen moslims, dan kan het maar beter geen lid worden.
In dit licht is het bizar dat Wilders tevens de onderdrukking van Koerdische en Armeense minderheden door de Turkse staat als argument aandraagt. Het mensenrechtenschendende Turkije kan aan de ene kant maar beter geen lid worden van de EU, want dan zal het deze schendingen moeten beëindigen. Aan de andere kant mag het niet toetreden tot de EU, omdat het mensenrechten schendt. Dat hetzelfde ‘functionele’ legerapparaat ook hiervoor verantwoordelijk is, neemt niet weg haar politieke machtsbasis behouden moet blijven.
Vorig jaar bepleitte Wilders ook in Nederland het leger in te zetten tegen de eigen bevolking. Zonder blikken of blozen stelde hij toen voor, militairen orde op zaken te laten stellen in een Goudse probleemwijk (1). Misschien kan het leger Wilders ook nog wel eens van pas komen, als iemand ánders de verkiezingen wint?
(2) ‘Wilders: stuur het leger naar Gouda’ De Telegraaf, 15-09-08