 |
|||||||||||||
Archief > Nationaal-Anarchisten
Nationaal-Anarchisten – ‘De tocht naar verwarring’De New Right en ‘National Anarchists’ in Australië en Nieuw-Zeeland. “Nationaal Anarchisten”, ik hoor je denken. “Hier klopt hier iets niet.” Anarchisme gaat over het vernietigen van de staat, het afschaffen van grenzen en doen wat jij belangrijk vindt, zonder dat je dit laat remmen door al dan niet aanwezige wetgeving. Hoe kan iemand een Anarchistische overtuiging zien passen binnen een nationale staat, met haar grenzen, centraal bestuur en politieapparaat, of zelfs in dienst hier van?
In zijn toespraak op het ‘Inverell Forum’ 2007 in Edinburg (Australië) wijd Welf Herfurth uit over het succes van de NPD in haar campagnes en wat voor een strategieën zij gebruiken om hun doelen te bereiken. Om deze reden zullen we ook een kleine kijk nemen bij de NPD in Duitsland en hoe zij grip op de maatschappij proberen te krijgen. Niet via het parlement maar via de onderkant van de maatschappij. De NPD en rechts in DuitslandOm deze grip op de maatschappij te bereiken hebben de NPD en andere nationalistische groepen in Duitsland een grass-root strategie gecreëerd om steun te krijgen voor hun nationalistische strijd. Deze tactieken worden geleend van de oude Duitse socialistische en communistische partijen en zijn ook terug te vinden bij hedendaagse groepen als de Hezbollah. Dit wordt gedaan door het infiltreren in allerhande sociale diensten als de vrijwillige brandweer, kinderopvang etc. Doormiddel van deze tactieken proberen zij mensen te beïnvloeden op de plekken waar zij actief zijn en proberen zij te laten zien dat ze goede intenties hebben en werkelijk verandering willen brengen. Ze creëren acceptatie. Het NPD-model om aan de macht te komen is gebaseerd op drie kernpunten van de strijd. De 1ste: ‘de strijd voor de straten’; de 2de: ‘de strijd voor de mening van de mensen’ en de 3de: ‘de strijd voor het parlement’. De laatste heeft hierbij de minste prioriteit omdat de NPD er in geloofd dat als je de eerste twee kernpunten hebt gewonnen, het derde vanzelf zal komen. Net als de NPD geloofd Herfurth dat om een land over te nemen, niet het parlement overgenomen hoeft te zijn, maar dat dit kan doen door het binden van mensen door vanaf eerste hand problemen op te lossen. Hierover zegt Herfurth: “mensen dienen een idee en laten een zelfdiscipline in dienst van hun land zien.” Zoals eerder verteld dient deze dienst en zelfdiscipline dan als inspiratie voor anderen. De strijd voor de straten en gedachten van mensen worden gestreden volgens een weldoordachte strategie. De NPD zegt dat ze eerst nationalisme als een populaire massabeweging moeten zien te krijgen (net als het Duitsland van voor de 2dewereldoorlog). Dit heeft op het moment de prioriteit en dit proberen zij onder andere te bereiken door bijvoorbeeld actief campagne te voeren en zichzelf zichtbaar te maken op de straten. Dit doen ze niet door een paar keer per jaar een demonstratie te hebben, maar door elke week de straat op te gaan en infostands en dergelijke te draaien. Ook proberen ze nationalisme tot een populaire subcultuur voor jongeren te maken. De militante Black Block houding van de ‘autonome nationalisten’ past hier perfect in. Al brengt deze groep wel weer andere problemen met zich mee (oncontroleerbaar en niet goed voor de publiciteit). Via deze weg probeert de NPD jongeren aan hen te binden die zich niet voelen aangetrokken tot de traditionele Nazi-skinhead cultuur. Je hoeft niet langer van Nazi-skinhead muziek te houden maar kunt houden van welke muziek je ook wilt, zolang je maar een nationalist bent. In Duitland zijn er kledingmerken gecreëerd door de nationalistische beweging zelf, gemaakt volgens hun eigen overtuiging, bijvoorbeeld gemaakt in Duitsland door nationalisten. Twee voorbeelden hiervan zijn Consdaple en Thor Steinar. Deze kleding wordt vervolgens verkocht in winkels die enkel nationalistische kleding verkopen en weer hun geld deels laten terugstromen in de beweging (Thor Steiner is zelfs meerdere keren opgedoken in mainstream winkels die met rechts niets van doen hadden en niet van de achtergrond van dit merk wisten). De kleding ziet er netjes, sportief en stoer uit en heeft hierdoor met succes een aantrekkingskracht op de jeugd. De New Right en haar intentiesDe New Right en de ‘National Anarchists’ zijn in werkelijkheid onderdeel van één en dezelfde partij of club. De New Right ziet zichzelf hier als een denktank en is verantwoordelijk voor de creatie van de ‘National Anarchists’. Binnen dit idee zijn deze ‘Nationaal Anarchists’ de straatactivisten van de New Right. Dit betekend dat je deze twee kunt zien als de intellectuele kracht (New Right) gevolgd door haar fysieke kracht (de ‘National Anarchists’). De ‘National Anarchists’ zijn gevormd volgens het model van de eerder genoemde ‘Autonome Nationalisten’ en de Britse National Revolutionary Faction (NRF). De ‘Autonomen Nationalisten’ zijn hierbij de belangrijkste inspirator en de National Anarchists zijn dan ook eigenlijk vergelijkbaar met hen, enkel met een verschil in naam. De reden van het verschil in naam is op dit moment enkel gissen. Echter staat een van de redenen wel vast; door de keuze voor deze naam sticht de New Right verwarring binnen de Anarchistische beweging en binnen de linkse communicatie (hun oppositie). Niet alleen verstoren zij de communicatie intern, maar ook de communicatie met de maatschappij. Dit kan gebeuren doordat zij vergelijkbaar er uit zien maar zich anders gedragen en een ander gedachtegoed uitdragen. Herfurth maakt net als de NPD duidelijk dat “het belangrijk is om zichtbaar te zijn op de straten en te laten zien dat je bereid bent te vertellen wat er mis is en te laten zien dat je creatief bent” en “zelfs door je aan te sluiten bij linkse demonstraties”. Dit laat zien dat zij ook hun positie proberen te veroveren op sociale thema’s die normaal links worden geacht. Deze ontwikkeling is in Duitsland al realiteit met als hoogtepunt de demonstraties tegen de G8-top in Heiligendam vorig jaar. Voor Rostock werden 40(!) bussen gevuld met nationalisten tegen gehouden om te voorkomen dat deze ook de stad in zouden trekken waar op dit moment de linkse demonstraties plaats vonden. In Australië zijn inmiddels al vergelijkbare dingen gebeurd, zij het op een vee kleinere schaal, bij de anti-APEC demonstratie in Sydney in 2007. Een groep van 30 tot 35 zogenaamde nationaal-Anarchisten dook hier op. Gehuld in het zwart als een Black Block en spandoeken met “Globalisatie is genocide” en “Macht aan het volk, niet aan politieke partijen” maakte het in het begin moeilijk hen te identificeren. Een vergelijkbaar iets gebeurde bij een demonstratie waarbij deze ‘National Anarchists’ de straat op trokken ter ondersteuning van de strijd van de Tibetanen voor onafhankelijkheid. Op een bepaald punt in de demonstratie liepen er zelfs Tibetaanse mensen rond met spandoeken van de ‘National Anarchists’ zonder te weten wat hun werkelijke intenties waren. Dit is een helder voorbeeld om te laten zien hoe deze groep met hun nationalistische ideeën probeert te wortelen in normaal niet rechtse thema’s om zo meer steun te krijgen voor hun eigen strijd en sympathie van het volk. Door kennis over symboliek kunnen wij hen identificeren en proberen dit te voorkomen. Later hier meer over.
De New Right proberen niet enkel in Australië voet aan de grond te krijgen maar ook New Zeeland en de Verenigde Staten hebben de aandacht. Wat men uiteindelijk wil is een pan-Europees netwerk van nationalistische bewegingen die elkaar ondersteunen. Dit wordt onder andere gedaan door samenwerking met de eerder genoemde NPD en de BNP (British National Party). Herfurth gelooft dat als Duitsland en Frankrijk zullen vallen voor de nationalistische overtuiging, gevolgd door Engeland, Italië en Spanje, de rest van Europa als dominostenen zullen vallen en dan er een “pan-Europese nationalistische revolutie” zal plaats vinden. Verderop in het promotiefilmpje zegt de New Right “gezond verstand boven partij programma” gevolgd door “proberend alle partijen te beïnvloeden en geen enkele”. Met dit wordt het duidelijk dat de New Right geen partij is maar een groep die mensen probeert te beïnvloeden. Dit klinkt allemaal nog redelijk Anarchistisch. Maar zoals Herfurth zelf later in een toespraak zegt zal deze beweging uiteindelijk uitgroeien tot een organische partij, tot iets veel sterkers dan, de in zijn ogen onnatuurlijke en geforceerde partijen als bijvoorbeeld de One Nation en Australia First. Deze partij zal vervolgens dan hun nationaal verkiesbare macht zijn die het land zal regeren. Op de website van de New Right (samen met die van de ‘National Anarchists’) proberen zij Anarchistisch te lijken en over het vormen van een partij is niets terug te vinden. Een aantal andere dingen die de New Right zeggen te zijn behoren tot typische conservatieve overtuigingen als “voor traditie en tegen moderniteit”. Net als de meer gangbare rechts-extremisten zoeken zij contact met Europa, het land van hun oorsprong, en willen hiermee een pan-Europese samenwerking tot stand brengen tegen de invloed van de VS. Een ander vreemd ding is dat als je het filmpje verder kijkt met zegt polytheïstisch te zijn en dat zij ‘diversiteit’ steunen. Dit betekent dat men voor het bestaan van meerdere religies is, of dat hier de ruimte voor moet zijn. Het kan echter ook zijn dat men hiermee doelt op dat er ruimte is voor niet-gelovigen en voor mensen met een christelijke overtuiging. Dit lijkt waarschijnlijker en het lijkt er dan ook op dat dit vooral wordt gebruikt als een witwasser om de groep open te laten lijken voor allen. Om even terug te gaan naar het idee van de New Right om een eigen parallelle maatschappij te creëren brengt ons naar het feit wat deze parallelle maatschappij dan werkelijk is. Wat bedoelt men hier mee en hoe wilt men dit bereiken? Herfurth neemt hierbij een voorbeeld van een gemeenschap in Groot Brittannië die genoeg had van de maatschappij en hun eigen startte. Deze mensen leven in een gemeenschap gescheiden van de algemene maatschappij. Men mag hierbij aannemen dat dit niet een multiculturele gemeenschap is maar zoals zij dit zelf noemen, een ‘homogene’. Met homogeen wordt her gedoeld op dat deze enkel ‘blank’ is. Herfurth: “alle ‘inheemse’² mensen zouden hun eigen plek moeten hebben om te leven, maar zouden niet gemixt moeten worden.”. Als een idee als deze in werking zou moeten worden gesteld op grote schaal zou dit tot een werkelijke apartheid leiden. Herfruth spreekt hier over het creëren van “onze eigen gemeenschappen, niet de Turkse of Sudanese of welke dan ook”. De New Right en ‘National Anarchists’ willen een atmosfeer creëren die zal leiden tot een blanke revolutie met als uiteindelijk doel een homogene maatschappij. Hoe men dit wil bereiken wordt aan de verbeelding overgelaten. De ‘National Anarchists’ zijn net terug van een vierweekse Aziatische tour (mei tot juni 2008) om te leren van inheemse volkeren in Azië. Zij wilden zien hoe deze samenlevingen zich staande konden houden in de kapitalistische wereld en hun oorsprong en cultuur in stand konden houden. Dit wordt ook in Australië zelf gedaan door bezoeken te brengen aan Aboriginal volkeren. Het lijkt hierdoor er op dat men bij deze gemeenschappen gaat kijken om zo te kijken wat zij hiervan zelf thuis kunnen gebruiken. Deze bezoeken aan inheemse volkeren dienen echter niet ter verbreding of wederzijds respect maar vooral om er zelf beter van te worden. Dit kan in de toekomst nog leiden tot problemen binnen de rechtse beweging omdat er waarschijnlijk binnen de ‘National Anarchists’ best mensen kunnen zijn die niets tegen Aboriginal mensen hebben en nog niet het werkelijke gezicht van de New Right hebben gezien. Dit is een ontwikkeling dit het waard is om in de gaten te houden. De ‘National Anarchists’ en hun oorsprongHet is interessant te kijken waar het idee van een beweging in plaats van een partij vandaan komt. In Duitsland heeft men sinds een paar jaar als een nieuwe trend binnen de nationalistische beweging en ook in Nederland zijn er verschillende actiegroepen die zich niet meer direct liëren aan een partij (Voorpost en NSA/ANS). Het fenomeen ‘Black Block’ Nazi’s heeft zijn entree gedaan en in Duitland noemen zij zichzelf de ‘Autonome Nationalisten’, ook verzameld onder de vlag van de ‘Freie Kamaradschaften’(vrije kameraadschappen). Deze ‘Freie Kamaradschaften’ zijn de werkelijke manifestatie van de Nazi’s. Zij zijn de locale groepen die zich richten op het verspreiden van de Nationaalsocialistische ideologie doormiddel van handelen en propaganda. Dit handelen bestaat onder andere uit het bestrijden van al haar tegenstanders (antifascisten, politieke tegenstanders en iedereen die zij zie als een gevaar voor hun land/ras, bijvoorbeeld buitenlanders) en het infiltreren in maatschappelijke functies, het runnen van winkels om geld te genereren voor de beweging, het runnen van hun ‘eigen’ clubs etc. De ‘Autonome Nationalisten’ zijn niet partijgebonden, net als de ‘National Anarchists’ maar werken wel nauw samen met de NPD, wat hen ironisch genoeg, uiteindelijk toch niet zo autonoom maakt. Recent zijn er echter wel spanningen ontstaan binnen deze samenwerking met de NPD en deze zogenaamde autonome nazi’s. Een vergelijkbare ontwikkeling die wij ook in het verleden hebben gezien: Tijdens de opkomst van de Duitse Nazi partij de NSDAP (National Socialistische Deutsche Arbeiders Partei), had de partij haar eigen persoonlijke krijgsmacht om haar bijeenkomsten te beschermen tegen politieke tegenstanders. Dit was de ‘Sturm Abteilung’, de SA. De SA was een significante macht die zichzelf ontwikkelde tot een privéleger van de NSDAP. Met 400.000 man sterk tijdens de overname van de NSDAP waren zij zelfs groter dan het reguliere leger. Een groot deel van de leden binnen de SA, een groep met militant en gewelddadig gedrag, bleef werkeloos. Leden begonnen het geloof dat de NSDAP hun problemen zou oplossen te verliezen en werden oncontroleerbaar. In ‘De nacht van de lange dolken’ werd als antwoord hierop de top van de SA geëxecuteerd door de SS. De overgebleven SA-top sprak zichzelf loyaal uit ten opzichte van Hitler en de SA werd weer binnen de NSDAP opgenomen. Nu willen de ‘Autonome Nationalisten’ onafhankelijk blijven, en de NPD, die hun aantallen in de ranken nodigheeft, wil een nette partij zijn. De NPD probeert in eerste instantie hen uit deze militantie te praten wat leidt tot spanningen. Het gevolg is een interne strijd in ontwikkeling, af en toe sluimerend en dan weer opspelend naar het oppervlak. Traditionele Nazi’s zijn al op de vuist gegaan met ‘autonome’ Nazi’s en hebben hen beschuldigd links te zijn, en websites van locale NPD-afdelingen zijn gehackt door ‘autonome nationalisten’. Het lijkt er op dat de ‘National Anarchists’ zichzelf het meest baseren op het model van de NPD en haar jeugdafdelingen gecombineerd met deze ‘Autonome Nationalisten’. Zeer zeker in hun uiterlijk maar ook hun focus op thematiek etc. Symboliek binnen de ‘National Anarchists’De New Right zeggen op hun website dat geen enkel ras superieur is aan een ander en dat iedereen het recht heeft te leven (in hun eigen land). Er zitten echter een paar inconsistenties in hun verklaringen. Zo hadden bijvoorbeeld de ‘National Anarchists’ tijdens de anti-APEC demonstratie symbolen op hun spandoeken staan zoals ook gebruikt door het Nazi regime. Het is natuurlijk geen toeval dat rechts-extremistische groep op de proppen komt met deze symboliek.
Op het internet: De homepage van de New Right probeert zo sociaal mogelijk te ogen. Op de website zijn geen direct racistische opmerkingen te vinden maar enkel sociale thema’s waarin iemand sympathie voor hen zou kunnen vinden. Op de website van de New Right/‘National Anarchists’ zijn onder andere links te vinden naar het Anarchist Black Cross en de Animal Liberation Front. Andere links verwijzen naar websites van Noam Chomsky, Malcom X en andere multiculturele en linkse groeperingen en mensen. Hierdoor is het duidelijk dat zij bezig zijn met het stichten van verwarring en dat zij in de vijver van de, over het algemeen politiek geziene linkse hoek, proberen te vissen. Het wordt hierdoor ook steeds duidelijker dat de New Right een zeer eclectische³ club zijn die nemen van wie ze willen wat zij denken te kunnen gebruiken. Wat is er Anarchistische aan de ‘National Anarchists’?Ik zal een paar quotes geven van Welf Herfurth van dingen die hij heet gezegd tijdens zijn speech op het Inverrel Forum in 2007 om aan te tonen wat zijn ware gezicht is achter alle mooie praatjes van hem over wat Anarchisme is en zijn manier van veranderen van de maatschappij. Het is belangrijk te beseffen wat voor een dubbelagenda de New Right en meer van dit soort clubs hebben om te voorkomen dat mensen die verandering willen worden verleid hier hun heil te zoeken. Herfurth: “We hebben geen overheid nodig, we moeten op onszelf vertrouwen.” Hiermee bedoelt Herfurth zoals hij later duidelijk maakt, DEZE overheid. Herfurth zegt namelijk: “Anarchisme voor betekend dat ik tegen DEZE overheid ben. In mijn hart ben ik een nationalist.” Antisemitisme is ook iets wat Herfurth met moeite kan verbergen. Ook al klinkt zijn hele verhaal weldoordacht, toch moet hij even een paar antisemitische uitspraken doen. Hij zegt: “Het is belangrijk mensen te laten zien dat gewone mensen ook nationalist kunnen zijn, en niet alleen de grote enge ondergetatoeëerde Neonazi’s. Te laten zien dat de Joodse televisie en Hollywood niet de waarheid spreken.” Want natuurlijk: “was de Holocaust een extreem winstgevende gebeurtenis voor de Joden. Het heeft het naoorlogse Duitsland en Europa op hun knieën gebracht.” Niet veel Anarchistisch aan zoals je al kunt zien. Toch zijn er nog steeds veel dingen die hij echter wel van de Anarchistische overtuiging probeert om te vormen om in te passen in de strategie van de New Right, net als dat hij dit deed bij andere bewegingen en groepen. Het is nieuw om te zien dat het niet uit maakt waar het materiaal vandaan komt, zolang men het maar kan gebruiken. Zelfs als het van linkse groepen komt of mensen met een andere huidskleur. Groepen die normaal als minderwaardig worden geacht. Ik besluit mijn artikel met een stukje uit de conclusie van een eerder artikel over nationaal-Anarchisme door de ‘Fabel van de illegaal’. De Fabel van de illegaal is een Nederlandse werkgroep die vecht tegen kapitalisme en migratiewetten in Nederland. Dit doormiddel van analyse, publicatie en de samenwerking met immigranten en vluchtelingen. “Hoewel het nationaal-anarchisme voor een deel dezelfde begrippen hanteert en dezelfde thema’s kiest als het linkse anarchisme, kan er inhoudelijk eigenlijk nauwelijks gesproken worden van enige overeenkomst. Nationaal-anarchisten zijn in de eerste plaats voor het behoud van de eigen identiteit en voor het creëren van gemeenschappen voor blanken. Ze zijn in die zin door en door racistisch, alleen verkopen ze dat racisme op een nettere manier dan gebruikelijk in extreem-rechtse kringen. Dat enkele extreemrechten op deze manier met het anarchisme koketteren is bizar. Anarchisme is immers een ideologie die hoort bij strijd voor vrijheid en gelijkheid, en daar hoort antiracisme zeker bij. In Engeland en Duitsland hebben nationaal-anarchisten uiteindelijk alleen maar voor enige oproer en verwarring gezorgd binnen de extreem-rechtse beweging. Hoe de nationaal-narchistische beweging zich in Nederland gaat ontwikkelen is onduidelijk. Op internet zijn al signalen dat een aantal extreem-rechtsen niet gediend is van hun werkwijze en ideeën. Waarschijnlijk krijgt de stroming voorlopig dan ook geen poot aan de grond, en zal men veroordeeld blijven tot wat gerommel in de marge van het toch al marginale extreem-rechts.” Defiance, oktober 2008
Bron: AFA-Nijmegen
|
|
||||||||||||
In Australië is er ontwikkeling binnen de ‘New Right’ een extreem-rechtse club aldaar. Welf Herfurth, een lid van de ‘National Anarchists’¹ in Australië leeft mi om Sydney sinds midden jaren ’80. Geboren in Duitsland is hij jaren lang een actief lid geweest van de volksnationalistische partij de NPD (Nationaldemokratische Partei Deutschland). Net als de NPD in Duitsland propageert Herfurth het idee een parallelle maatschappij te creëren die zelfvoorzienend is. Hiervoor heeft hij goed gekeken naar de ontwikkelingen in Duitsland en de manier waarop de NPD dit aanpakt.
Het is belangrijk te realiseren wat de New Right in werkelijkheid is en wat zij claimen te zijn. En dit is behoorlijk wat. Om maar te beginnen met een intro gebruikt in een promotiefilmpje van hen. In de het filmpje zegt men het volgende; “New Right: conservatief, Europees, revolutionair, Australië/New Zeeland” (tussen de woorden staan alternatieve chaos-symbolen. Later in de video zegt men chaos en onrust te zullen ontmoeten met tegenwerkende maatregelen).
Een grote zwarte zon is te vinden op één van hun spandoeken. Dit symbool werd gebruikt door de SS op insigne, vlaggen etc. Het symbool komt van een oude rune en werd gebruikt door inheemse volkeren uit de noordelijke regionen van Europa. Dit symbool is in feite een swastika met meerdere armen en, voor hen die goed kijken, zelfs met een Keltisch kruis in het centrum. Tegenwoordig word het symbool meestal gebruikt voor suprematistische eenheid en wordt vaak toegepast als vervanging voor de normale vierbenige swastika omdat deze over het algemeen onbekend is bij het normale publiek.
Een uitvinding van de New Right en de ‘National Anarchists’ is het gebruik van de Anarcho-Syndicalistische rood zwarte ster met in het midden van deze ster een Keltisch kruis. Dit Keltische kruis staat voor White Power ofwel blanke superioriteit, of zoals in de ogen van de ‘National Anarchists’, voor de liefde voor hun eigen ras. Dit symbool werd al in de Tweede Wereldoorlog gebruikt door o.a. de Waffen-SS met de betekenis van blanke superioriteit. Hij werd op vlaggen afgebeeld hangende langs de barakken in bijvoorbeeld Frankrijk. “Waarom gebruiken zij deze” kan je jezelf afvragen. Ik denk dat het verwarren van, zoals zij het noemen, traditioneel links een belangrijke reden hiervoor is. Maar ook omdat zij zichzelf zien als Anarchistisch en sociaal. Het is simpelweg ook een combinatie van symbolen waarin zij geloven en denken dat zij geloven. Blanke superioriteit en Anarchisme gaan natuurlijk nooit samen omdat blanke superioriteit is gebaseerd op onderdrukking en overmacht.
Een groot deel van de veroorzaakte verwarring en verstoring van de linkse boodschap gebeurt door de ‘diefstal’ van linkse symbolen. Zoal het eerder genoemde misbruik van het Anarcho-Syndicalistische symbool wordt ook het Antifascistische Aktie logo en het veel gebruikte ‘Good Night White Pride’ inmiddels gebruikt/misbruikt. De logo’s worden met minimale veranderingen toegepast. Zo word het AFA logo vaak in haar gebruikelijke kleuren, rood en zwart toegepast en wordt enkel de tekst veranderd. Deze wordt bijvoorbeeld omgezet van Antifascistische Aktie naar Nationaal Socialistische Aktie en variaties hier op. Ook bij de New Right zijn er tegenwoordig T-shirts te koop met de AFA vlaggen met hun alternatieve chaossymbool in 1 van de vlaggetjes. Het kan irritant en verwarrend zijn omdat het lastiger en lastiger wordt om te zien van welke kant iemand nou is. Ook omdat rechts weet dat de linkse beweging nooit zal gaan lopen met hun symbolen. Het is hierom belangrijk om zorgen dat rechts er niet voor zorgt dat de ware betekenis van linkse symbolen verloren gaat of in de vergetelheid raakt.